Stanisław Hyduke

Wraz z rozwojem przemysłu i usług oraz związanej z nim struktury społeczeństwa, zmieniły się wymagania odnośnie procesu wychowywania nowych pokoleń. W ubiegłych stuleciach sama wiedza dawała pewną przewagę nad innymi osobami w większości środowisk. Ale dziś, gdy wiedza jest ogólnodostępna poprzez elektroniczne media takie jak Google czy Yahoo, inne czynniki zaczęły mieć zdecydowany wpływ na to, gdzie jakaś osoba uplasuje się w hierarchii społecznej.

Paradoks Wiedzy

Jak wytłumaczyć, dlaczego:

• Ponad 50% nowych milionerów, nigdy nie ukończyło wyższych uczelni?
• Ponad 50% szefów największych firm Fortune 500 miało średnią C na studiach?
• Ponad 75% prezydentów USA było poniżej średniej w swoich klasach?

Jak widać, sama wiedza nie gwarantuje sukcesu życiowego. Najwyraźniej, ludzie sukcesu różnią się od innych nie wiedzą, ale sposobem myślenia. I choć sądząc po wynikach w szkole, wiedzą ustępowali innym, ludzie sukcesu zaszli dalej w hierarchii społecznej, bo ich proces myślenia był bardziej efektywny niż innych.

Proces Myślenia jest Podstawą Sukcesu
„Akcje człowieka są najlepszym wykładnikiem jego myśli” (John Locke)

Proces myślenia a nie sama wiedza są podstawą naszych codziennych akcji oraz sukcesu życiowego. Aby pomóc uczniom w osiągnięciu sukcesu życiowego powinniśmy nauczać ich przede wszystkim efektywnego procesu myślenia. Podstawowym celem nauczania w szkołach powinno być więc nie „co myśleć”, ale „jak myśleć”.

Wraz z Internetem świat stał się globalną wioską. Internauci są bardziej społecznie nastawieni niż jakakolwiek inna grupa społeczna. Trzeba wykorzystać ten wzrost społecznego zainteresowania i ukierunkować młodzież, aby myślała, jak stać się liderem w poszczególnych dziedzinach życia społecznego. Wyrabianie odpowiedzialności za los członków lokalnej i globalnej społeczności, jest najlepszą formą mobilizacji młodzieży do osobistego rozwoju oraz harmonijnej współpracy z otoczeniem.

Wyrabianie w młodzieży poczucia społecznej odpowiedzialności i utwierdzanie tego poprzez formowanie odpowiednich przyzwyczajeń, doprowadzi do silnych osobowości, które nadadzą przyszłym społeczeństwom zwiększoną dynamikę i efektywność. Co więcej, te czynniki są znacznie ważniejsze niż sama wiedza, ponieważ przyzwyczajenia wyrobione w młodym wieku pozostają na całe życie.

Nauczanie w XXI wieku powinno być oparte na wyrabianiu silnej osobowości umysłowej uczniów, poprzez budowanie wiary w ich intelektualne zdolności, i to już od najmłodszych lat. Dlatego zamiast rygorystycznego nauczania, należy stworzyć warunki do myślenia dedukcyjnego, zwłaszcza w warunkach zespołowych. Podawanie faktów w celu osiągnięcia konkluzji jest dużo lepsze niż podawanie konkluzji razem z faktami. Dotyczy to wszystkich dziedzin, nawet takich jak psychologia, socjologia czy sztuka.

Uczeń czy student z podwyższoną wiarą w swój potencjał intelektualny będzie bardziej chętny do podjęcia ryzyka. Nie będzie obawiał się śpiewać czy grać na instrumencie w zespołach artystycznych, brać udział w wystawach malarskich, zapisać się do zespołu baletowego czy drużyny piłkarskiej. Co więcej, z silną wiarą w siebie, uczniowie będą robić znacznie szybsze postępy niż ich rówieśnicy, którzy nie mieli możliwości nabrać zaufania do swoich zdolności intelektualnych.

Górując rezultatami nad rówieśnikami, studenci z wiarą w siebie będą mieli znacznie wyższe oczekiwania wobec siebie. Te podwyższone oczekiwania spowodują, iż uczniowie będą znacznie bardziej zaangażowani w wybranych przez siebie dziedzinach. Wyrobi się w nich równocześnie świadomość, że wszystko jest w zasięgu ich możliwości. Taka postawa pociąga za sobą wiarę w dalsze postępy, dając zwiększoną energię i powodując pozytywne nastawienie do wszystkich dziedzin życia. Zwiększy się też ich pozytywna aktywność w szkole i poza szkołą, gdyż będą  czuli, że kontrolują sytuację i będą mieli poczucie odpowiedzialności za swój dalszy rozwój osobisty.

Efektywne myślenie to nie stosowanie jakiejś cudownej reguły czy unikalnej recepty, ale mozolne przechodzenie przez poszczególne etapy psychologicznej metamorfozy, formujące naszą osobowość i usprawniające nasze zdolności umysłowe w przetwarzaniu informacji oraz adaptacji do nowych warunków i sytuacji. Wynikiem tego procesu jest zmiana zachowania, wyrażona w zwiększonej aktywności, połączonej z optymizmem i głębszym zaangażowaniem się w wybranej dziedzinie.

Wychowany taką metodą uczeń będzie miał nie tylko zwiększone zdolności adaptacyjne, ale będzie również silniejszy psychicznie i bardziej samodzielny, zdolny do rywalizacji w warunkach ogólnoświatowej konkurencji rynkowej. Przestawienie się z nauczania wiedzy na nauczanie efektywnego myślenia, spowoduje nową epokę, pełną talentów artystycznych, naukowych czy sportowych. Kraj pełen ludzi odważnych i gotowych do podjęcia ryzyka, to kraj wielu inicjatyw ekonomicznych, artystycznych, naukowych i przemysłowych, przyczyniających się do wzrostu dobrobytu społeczeństwa.

Podsumowanie

1. Cel nauczania zmienił się radykalnie na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci, i dzisiaj nie sama wiedza, ale metody posługiwania się nią stały się najważniejsze.
2. Wszystko, co robimy w życiu wypływa ze źródła zwanego „myślą”. Poprzez odpowiednie programy szkolne musimy to źródło uczynić jak najwydajniejszym.
3. Już od najmłodszych lat należy wyrabiać w młodzieży przyzwyczajenia, aby ich proces myślenia był (a) społeczny, (b) intelektualnie sprawny i (3) adaptacyjny.
4. Myśl wydaje się pozornie ‘natychmiastowa,’ ale jest ona wynikiem wieloletniego rozwoju procesu myślenia, który zaczyna się od zwiększonej wiary w siebie, powodującej podwyższone oczekiwania. One z kolei powodują pozytywną postawę do otoczenia. Wraz z taką postawą rodzi się niezależne i odważne zachowanie, sprzyjające powstawaniu radykalnych idei, nowych gałęzi przemysłu czy rewelacyjnych wynalazków. Wszystko to będzie rezultatem zmian w systemie nauczania, kładącym nacisk na naukę procesów myślowych zamiast tradycyjnego nauczania wiedzy.

Autor jest Prezesem Aldec, Inc - Las Vegas, USA

Tekst powstał w ramach przygotowań do III Kongresu Obywatelskiego, pod auspicjami Polskiego Forum Obywatelskiego.